Het Kromme IJssel gebied in IJsselstein is het meest zuidoostelijke stukje Lopikerwaard. De Kromme IJssel is een afsplitsing van de Hollandsche IJssel en begint in Nieuwegein bij de Doorslag. Het eerste stuk stroomt langs het IJsselbos, daarna gaat het onder Rijksweg A2 door en loopt met een boog om het gebied Het Klaphek heen, alvorens het riviertje verder stroomt als de Enge IJssel. Het heeft een totale lengte van 2,75 km.
Sinds de laatste ijstijd, zo’n 11.000 jaar geleden, hebben vele generaties hier ‘geleefd en overleefd’ op hoog- en laagland en het landschap gevormd tot hoe het nu is. Veel van die geschiedenis is terug te zien in de structuren van het landschap dat nog relatief intact is gebleven. De WBL koestert dit gebied en wilde de donateurs hier tijdens de jaarlijkse donateursdag op zaterdag 6 september jl. graag kennis mee laten maken. De dag werd gecombineerd met de Algemene vergadering. Deze dag is tevens een mooie gelegenheid om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen.
Circa 25 leden/donateurs verzamelden zich in Nieuwegein bij parkeerplaats IJsselbos aan de Parallelweg. De wandeling ging onder Rijksweg A2 door, langs de Kromme IJssel richting Het Klaphek en de Lekdijk. Tijdens de wandeling vertelden Agnes Jonker (Groenplatform IJsselstein) en oud voorzitter Wim Boesten over de historie, waarde en bedreigingen (zoals woningbouw) van het gebied.
Op de Lekdijk vertelden bestuursleden Irene Schuller en Leo van den Berg over de natuur in de Bossenwaard. Deze natte uiterwaard is heringericht om de rivier de ruimte te geven, met nieuwe geulen en tijdelijke wateropslag. Het gebied is uitgegroeid tot een prachtige plek om je onder te dompelen in de natuur. Je kunt er genieten van de vele soorten bloemen, vogels en insecten die het gebied te bieden heeft. Het is de ideale locatie voor natuurfotografen en natuurliefhebbers.
De wandeling ging verder via de Lage Dijk-Zuid. Na een welkom van gastheer Carel Bijlenga werd bij Rustpunt De Lage Linde onder het genot van koffie/thee met gebak de Algemene vergadering gehouden. De activiteiten van 2024 en de lopende activiteiten werden door verschillende bestuursleden kort toegelicht, evenals het financieel verslag 2024. Daarbij was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Via het weggetje Hoogland, waarlangs nog vele fruitbomen staan, werd teruggelopen naar de Parallelweg. Zowel de leden/donateurs als de bestuursleden kijken terug op een geslaagde donateursdag.
Historie
Zo’n zesduizend jaar geleden was de Hollandsche IJssel – als zijarm van de Lek – een brede meanderende rivier met diverse stroompjes. Het was onderdeel van het Benschopse stroomstelsel, een patroon van verlandde riviergeulen in de Lopikerwaard.
In de middeleeuwen is het veengebied waardoor de Lek en de Hollandsche IJssel stroomden, op initiatief van de graven van Holland en de bisschoppen van Utrecht ontgonnen. De vroegere bewoners werkten met zogenaamde blokverkaveling. Later hebben de bisschoppen cope verkaveling als landschap geïntroduceerd met afwatering via kades. De gegraven Benschopsche Wetering vormde de ontginningsbasis en centrale afwatering. Het water kwam uiteindelijk bij het laagste punt bij Haastrecht en werd daar bij eb in de Hollandsche IJssel gedraineerd. Later – bij het verzanden van de Hollandsche IJssel – werd het riviertje de Vlist gebruikt om met molens het water op de Hollandsche IJssel te draineren. Langs de verschillende ontginningsassen ontstonden boerderijlinten met kerken en kastelen. Benschop vormde een van de belangrijkste linten. Langs de Hollandsche IJssel ontstonden twee historische (kasteel)steden, IJsselstein en Montfoort.
Door de ontwatering van het veen daalde het maaiveld. Het was niet handig dat de steeds hoger liggende rivieren zich in een dalende veenpolder bevonden. Meestal lagen de Hollanders en de bewoners van Het Sticht (Utrecht) met elkaar overhoop, maar bij de bovenmond van de Hollandsche IJssel – waar deze zich afsplitste van de Lek – moesten ze wel samenwerken. Bij het gehucht Het Klaphek damde Floris V de Hollandsche IJssel af (1285-1289). Tot de dag van vandaag heet de plek waar de Lekdijk ten zuidwesten van Het Klaphek iets van de rivier afbuigt, de IJsseldam. De Lek voerde voortaan al het water uit de Rijn richting zee. De Hollandsche IJssel werd een getijderivier met één in- en uitstroomopening bij IJsselmonde (Rotterdam).
